loader image
Luieruitslag van onschuldig tot dokter

Luieruitslag van onschuldig tot dokter

“ieuw… lekker plaatje, Mam”. Er schuifelt een (inmiddels!) twaalfjarige mannetje voorbij mijn werkkamer. “Vakliteratuur, lieverd en dat van mij is ten minste nog herkenbaar in vergelijking met dat van je vader”.
Ik heb een “kinderverpleegkunde” open liggen met een grote foto van kleine babybillen vuurrood van de luieruitslag.
Kinderverpleegkundigen van het Medischspectrum Twente hebben een protocol gemaakt over hoe je “luierdermatitis” moet behandelen en voorkomen in een ziekenhuissetting. Het blijft immers een van de meest voorkomende huidaandoeningen bij pasgeborenen.

Eerder de dag kreeg ik van een klant een mailtje terug. Ik had haar gevraagd of er wat was veranderd of gebeurd, dat de terugval had kunnen verklaren in het plan dat we hadden gemaakt.
Haar zoontje had last van luieruitslag gekregen, na het starten van een antibiotica kuur. Een ongelukkige combinatie voor een baby die al veel huilt.
Voor haar “vertaalde” ik het artikel naar de thuissetting, in de hoop dat haar mannetje snel van de ongemak af is en het huilen snel weer onder controle is.

Hier een korte samenvatting van de verzorging van de babybillen bij de drie verschillende stadia van luieruitslag zoals ik die aan haar mailde

1: rode billen
Was je handen voor je je baby gaat verschonen en smeer de rode plekken in met een verzorgende zalf op zinkbasis. Gebruik een grotere maat luier, zodat er zo min mogelijk huid-luiercontact kan optreden. Verschoon de baby elke 3 uur. Wrijf zo min mogelijk schoon, dep liever. Luierdoekjes zijn gewoon toegestaan.
2: extreem rode billen met ontvelling
Probeer de baby zoveel mogelijk met de billen bloot te leggen zonder luier en zonder zalf. Bij het omdoen van de (een maat te grote) luier, de beschermende zalf op zinkbasis wel op de billen smeren.
3: luieruitslag met candidainfectie
Er ontstaan dan zogenaamde “eilandjes voor de kust” De rode vlek op de billen moet aaneengesloten zijn, gaan er spikkels omheen onstaan, bezoek dan de huisarts. De kans bestaat dat er sprake is van een schimmelinfectie op de wond en dat er zalf met medicijnen (miconazolnitraat) nodig is om de luieruitslag te overwinnen. De huisarts zal bij borstvoeding dan ook de mond van de baby en de borsten van de moeder controleren op spruw en zal je tips geven over verder verzorging en behandeling van de uitslag.

Auwh is moe in de dunstan babytaal

Auwh is moe in de dunstan babytaal

Ik ben bij een moeder van een tweeling. Ze belde en vertelde dat soms echt niet meer weet welke baby, wat wil, op welk moment. Ze vroeg zich af of de dunstan baby taal hun zou kunnen helpen. Ik vraag de leeftijd uit. Dunstan baby taal zijn namelijk vijf geluiden die je kunt horen in het huilen van een baby. De baby maakt deze geluiden onwillekeurig op basis van een reflex. Reflexen doven uit na de derde maand. Haar baby’s zijn zes weken. Dan kom ik graag langs zeg ik en we spreken af aan het einde van de middag. Dan zijn ze wat onrustiger en huilen ze meer, kan ik gelijk met ze mee luisteren, zegt ze. Bij haar thuis, beland een van de jongens bij mij op schoot na de powerpoint presentatie. Hij is moe en laat prachtig een auw horen. Auw hoort bij vermoeid zijn en wordt veroorzaakt door het gaapreflex. Vaak zie je bij vermoeide baby dan ook huilen met hun ogen dicht. Ook aan hun mondje kun je zien dat ze klaar voor bed zijn, het mondje is namelijk open en vaak ovaal vormig tijdens het huilen. Ze maakt met haar telefoon snel een filmpje van mij en haar zoon. Aan mij de eer om hem met jullie te delen.

baby’s eerste kreetjes

baby’s eerste kreetjes

Ze zijn zo mooi….. Echt van elke baby weer. De eerste uh´s, ah´s en oh´s. Vocaliseren noemen we dat. De meeste baby´s doen het rond drie maanden, sommige wat eerder (7 weken), sommige wat later (26 weken).

Het is een van de eerste stappen van communiceren. Dit proces komt op gang door het rijpen van het spraak-taalcentrum in de hersenen. Door onderzoek te doen bij blinde en dove/slechthorende baby’s, weten we dat dit proces door het ZIEN van een gezicht op gang komt. De dove kinderen, zien het gezicht wel en starten met vocaliseren op dezelfde leeftijd als hun gezonde leeftijdsgenootjes. De blinde kinderen daarentegen, vocaliseren ook, alleen dit proces start iets later ten opzichte van de gezonde leeftijdsgenootjes.

Dit meisje is al iets verder in haar vocaliseren. Het zijn vooral veel ah’s en ook met enige volume. Soms zet ze halverwege een uitademing/geluid nog extra kracht bij. Haar moeder nam het filmpje op, maar sprak niet. Ze dacht dat haar dochter meezong op de muziek. Toch zie je dat het meisje de moeder uitlokt tot spreken door oogcontact te maken en het bovenlijf te bewegen. Zonder de camera zou de moeder dat vast en zeker hebben gedaan.

Zo ontstaat er een beurtwisseling. Een van de twee lokt de ander uit, waarop die ander weer een geluidje terug maakt. En zo heeft het vocaliseren dus ook nog een psychologisch effect; je leer namelijk een van de basisprincipes van communiceren: spreken, luisteren naar de ander, erover spreken en weer luisteren naar wat de ander op jou te zeggen heeft.

Hoe voelt inbakeren voor een baby

Hoe voelt inbakeren voor een baby

“hihihi” ik heb mijn telefoon in de hand en sta te grinniken in de keuken. Mijn man vraagt wat ik lees. “Een berichtje van een moeder” antwoord ik zonder op te kijken. “Haar dochter heeft voor het eerst zonder zuchten, steunen en kreunen de nacht doorgeslapen dankzij mijn ‘dwangbuisje'”.

“Door een Puckababy?” vraagt hij belangstellend. “Nee, bijna goed, door een Pacco” zeg ik lachend. Ik heb nu al vijf jaar mijn eigen praktijk, inmiddels kan hij aardig meepraten over mijn ruime hoeveelheid uitleendoeken. Vrijwel alle uitleendoeken heb gekregen. Ik denk dat de helft van de fabrikant komt, om ouders goed geïnstrueerd mee te laten kennismaken. De andere helft komt van ouders, die ze zo beschikbaar hebben gesteld voor anderen die met hetzelfde probleem zitten.

‘Dwangbuisje’ heeft dus een naam, maar de moeder in kwestie was deze vergeten. Ik kan mij trouwens ook heel goed voorstellen dat je niet voor een app-je even terugloopt naar de slaapkamer om op het labeltjes te kijken hoe hij ook alweer precies heette.

Dwangbuisje klinkt overigens wel heel zielig en dat is inbakeren niet. Om dat goed te begrijpen moet je je verplaatsen in een pasgeboren baby. De meeste baby’s hebben namelijk tijdens de zwangerschap de laatste maanden, weken steeds meer ruimtegebrek ervaren in de baarmoeder. Door dat ruimtegebrek neemt de druk op de huid toe. En dat is een heel mooi fenomeen, want zo leert die huid (in samenwerking met de hersenen) steeds meer prikkels te voelen en te verdragen. Wel zo handig als je straks geboren moet worden door een veel te nauw kanaal en opgepakt wordt door allemaal verschillende handen.

Wat je met inbakeren dus doet is het kindje terugbrengen naar die fijne tijd met die druk op de huid zoals in de buik. Ik denk dat de meeste ontspannen baby’s zonder die druk (en dus zonder te worden ingebakerd) prima slapen. Maar er zijn er ook een paar bij die in de weken na geboorte onrustig zijn en voor wie deze druk net even dat beetje ontspanning geeft om goed door of in te slapen.

Zo ook bij dit meisje, na vierenhalve week pruttelen, steunen en kreunen in haar slaap, lukt het om met de pacco rustig de slaap te pakken. Daarnaast was het ook geen probleem meer om haar na het voeden in haar eigen bedje te laten slapen. En voor wie denkt dat mijn werk er dan op zit, die heeft het mis. Want ik kan ouders wel leren hun dochter in te bakeren, maar ik denk dat inbakeren een fase behoort te zijn. Ik app dus snel wat data naar deze ouders om weer even langs te gaan en het dan te hebben over ‘uitbakeren’ en dan neem ik gelijk de pacco weer mee, voor het volgende gezin.

Van slapen in draagzak naar slapen in een eigen bed

Van slapen in draagzak naar slapen in een eigen bed

“In ieder geval is onze opzet volledig geslaagd; in een maand slaapt ze bijna alle slaapjes in haar bedje, en op het kdv slaapt ze prima. Dragen in de bondolino is weer leuk ipv. een dagelijkse noodzaak.
Bij deze wil ik je dan ook hartelijk danken voor je hulp en vooral voor het zelfvertrouwen dat je ons gegeven hebt”

Zo eindigt het laatste mailtje, dat als eerste klaar stond in mijn inbox. Als het zou kunnen, voelde ik de dopamine toenemen in mijn hersenen. (dopamine is een neurotransmitter die een rol speelt in het ervaren van beloningen)
Hier word ik toch zo gelukkig van! Heel stiekem wil ik best wel toegeven dat het een beetje bluffen was, toen ze zes weken geleden voor het eerst contact met mij opnamen

Hun hulpvraag had betrekking op hun dochter, ze wilde graag haar leren inslapen in haar bedje en niet meer in de Bondolino. Bondolino is een draagzak, waar dit meisje -aan haar moeders lichaam- uren in kon slapen. Maar kleine meisjes worden groot en zwaar en sommige moeders moeten weer aan het werk.

Met ouders heb ik een plan gemaakt. Niet meer in laten slapen in de huiskamer of tijdens het wandelen buiten, maar alvast leren inslapen in haar eigen slaapkamertje. Vervolgens met een slaapje per dag (moeder koos het eerste ochtendslaapje) leren in haar bedje in te slapen. Moeder bleef in de kamer tot haar dochter sliep. Na een aantal goeie dagen inslapen van dat eerste slaapje, gelijk doorpakken met het tweede en tot slot met het derde dagslaapje.

Als ik haar toestemming vraag om de zinnen te gebruiken voor een facebook berichtje, mailt ze mij -naast haar akkoord- dat de kinderdagverblijf medewerkers vandaag hadden gezegd dat ze zo makkelijk is en zo goed slaapt. Een complimentje van een kinderdagverblijf medewerker op de koop toe, dat geeft deze moeder vast ook een extra portie dopamine in de hersenen 

Spruw of minitandje?

Spruw of minitandje?

Dus de consultatiebureau arts dacht aan spruw?
Er valt een stilte en ik weet dat mijn gezicht nu boekdelen spreekt, waar ze mij -aan het begin van mijn zorgcarrière- al voor hebben gewaarschuwd, dat dat niet handig is. Ik heb mijn twijfels over deze diagnose, maar eigenlijk is het de ongeschreven regel om een collega niet af te vallen.
Wat denk jezelf? vraag ik voorzichtig. Moeder antwoordt dat ze het voor een spruwsoort wel heel raar vindt dat het maar niet groter wordt, niet kleiner wordt en altijd op dezelfde plek blijft zitten, zelfs met nystatinegebruik.

Spruw is een candidainfectie waarvoor bij borstvoeding vaak een medicijn wordt voorgeschreven omdat moeder en kind elkaar kunnen herbesmetten. Bij een flesgevoed, gezond kind zonder klachten, wacht men liever even af.
Ik vind het ook raar, zeg ik voorzichtig. Vooral omdat spruw graag op zachte delen zit zoals op de de tong en in de wangen.
Ik denk eigenlijk aan wat anders.
Moeder vraagt aan wat ik denk. Ze heeft zelf een medische achtergrond en ik beloof haar gelijk een foto uit de vakliteratuur* te sturen en dat zij zelf mag beoordelen.

Ik denk aan een glazuurparel. Dat is een klein wit-geel rond kraaltje, vaak maar een speldeknop groot dat op een kaakje kan zitten bij een jonge baby. Pareltje van haar dochter is nog kleiner dan en speldeknop.
Ze veroorzaken geen pijn en er is geen behandeling nodig. Ze ontstaan vaak uit de cellen die ook de melktandjes hebben gevormd. Meestal liggen de glazuurparels dieper en zie je ze niet, heel soms komen ze door de groei aan de oppervlak te liggen. In hele bijzondere gevallen vormen zich hieruit iets dat lijkt op een tand of kies. Ze laten in een paar weken na geboorte los, de baby kiest ervoor om ze “uittespugen” of door te slikken, dit laatste kan geen kwaad komt er wel weer uit.
Ik benadruk bij deze moeder nog een keer hoe bijzonder het is en dat ze de desbetreffende consultatiebureauarts best met mij in contact mag brengen voor een intercollegaiaal overleg, dat zou ze doen.

*Ik breek door, gids voor het kindergebit van Veerkamp en anderen.